ดอยผาหม่นน้อย
อุทยานแห่งชาติภูซางมียอดเขาที่สูงที่สุดประมาณ 1,548 เมตรจากระดับน้ำทะเล อยู่บริเวณแนวเทือกเขาหลวงพระบาง และตั้งอยู่บริเวณแนวสันเขตประเทศระหว่างไทยและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว) ที่ชื่อว่า “ดอยผาหม่น” ในขณะที่ตามแนวเขตอุทยานแห่งชาติที่ส่วนหนึ่งเป็นแนวเขตประเทศยังมีภูเขาสูงอีกลูกหนึ่งชื่อว่า “ดอยผาหม่นน้อย” ซึ่งมีความสูงประมาณ 1,000 เมตรจากระดับน้ำทะเล และสถานที่แห่งนี้เองที่ปัจจุบันได้เป็นเส้นทางท่องเที่ยวที่ท่าน ไม่ควรพลาดที่จะเข้าไปสัมผัสและเรียนรู้ธรรมชาติ
ผาหม่นน้อย เป็นชื่อเรียกของยอดเขาจุดชมทิวทัศน์ ที่ปัจจุบันมีชื่อเรียกอีกว่า “ภูชมดาว” สถานที่ดังกล่าวมีสภาพของสังคมพืชเป็นป่าดงดิบเขา พืชพรรณที่โดดเด่นในบริเวณยอดเขาแห่งนี้คือ ไม้ในวงศ์ก่อ ชนิดต่างๆ สารภีดอย ทะโล้ มณฑาป่า และจำปีป่า ส่วนชนิดพันธุ์พืชพื้นล่างที่น่าสนใจส่วนใหญ่จะเป็นพันธุ์ไม้ในสกุลขิงข่าและเฟิน ซึ่งพบกระจายอยู่ทั่วไปตลอดสองเส้นทางตั้งแต่จุดเริ่มต้นเส้นทางซึ่งอยู่บริเวณลานจอดรถจนกระทั่งถึงยอดดอยผาหม่นน้อย
การเริ่มต้นเรียนรู้ธรรมชาติบนเส้นทางศึกษาสายนี้ อันที่จริงแล้ว สามารถเริ่มต้นได้ตั้งแต่การเดินทางโดยรถยนต์ไปตามเส้นทางลำลองกระทั่งถึงจุดจอดรถแล้ว เนื่องจากทั้งสองข้างทางมีสภาพเป็นป่าดงดิบเขาที่อุดมสมบูรณ์ จึงมีชนิดพันธุ์ทั้งพืชและสัตว์ที่แตกต่างจากพื้นที่ตอนล่างซึ่งส่วนใหญ่เป็นป่าเบญจพรรณและเต็งรัง หากไม่รีบร้อนนักการขับรถอย่างช้าๆ ชมธรรมชาติไปเรื่อยๆ ก็เป็นกิจกรรมที่น่าสนใจไม่น้อย
จากบริเวณจุดจอดรถจนกระทั่งขึ้นไปถึงลานกางเต็นท์ที่ยอดผาหม่นน้อย เป็นเพียงเส้นทางเดินเท้าเล็กๆ ที่ท่านจะต้องแบกสัมภาระและอุปกรณ์การพักแรมขึ้นไปยังยอดเขาด้านบนแต่ระยะเพียงไม่กี่ร้อยเมตรจึงไม่เป็นอุปสรรคมากนัก เพียงเรียกเหงื่อพอซึมๆ เป็นการสร้างความอบอุ่นร่างกายในสภาพอากาศที่หนาวเย็น ระหว่างทางมีสิ่งที่น่าสนใจมากมายโดยเฉพาะต้นหนามแน่แดง ที่อวดสีสันให้เห็นตลอดเส้นทาง กล้วยไม้ชนิดต่างๆ อย่างสิงโตสยาม เอื้องเบี้ยไม้ใบขน ก็ไม่ยอมน้อยหน้าห้อยระย้าอยู่ตามลำต้นและคาบไม้เป็นจำนวนมาก ไม่แพ้กันกับบรรดานกป่าดงดิบเขาทั้งหลาย ที่ส่งเสียงต้อนรับการเดินทางเข้ามาของนักเดินทาง ไม่ว่าจะเป็น นกมุ่นรกตาขาว นกกินแมลงหัวสีทอง นกปรอดภูเขา นกอีแพรดคอขาว และนกแซงแซวหางบ่วงเล็ด ชนิดพันธุ์ที่กล่าวมานี้ นับว่าเป็นสีสันของการเรียนรู้ธรรมชาติบริเวณเส้นทางศึกษาธรรมชาติผาหม่นน้อยได้เป็นอย่างดี
เส้นทางศึกษาธรรมชาติดอยผาหม่นน้อย นอกจากจะเป็นแหล่งเรียนรู้สิ่งละอันพันละน้อยจากธรรมชาติให้ผู้เดินทางมาท่องเที่ยวได้ตระหนักและเห็นความสำคัญของทรัพยากรเหล่านี้มากยิ่งขึ้นแล้ว ยังเป็นแหล่งซึมซับบรรยากาศของป่าเขาที่บริสุทธิ์และเป็นอีกสถานที่หนึ่งที่ท่านสามารถดำเนินกิจกรรมได้อย่างครบรสที่เรียกกันได้อย่างเก๋ไก๋ว่า “ดวงอาทิตย์ขึ้นดูนก ดวงอาทิตย์ตกดูดาว”
